Jakie są rodzaje plomb?
Kiedy stosuje się plomby dentystyczne?
Plomba dentystyczna służy do wypełniania tkanek zęba, utraconych w wyniku działania próchnicy i wykonania czynności niezbędnych do jej wyleczenia. Ząb po leczeniu próchnicy jest szczególnie narażony na działanie szkodliwych czynników, a także podatny na przykład na zmiany temperaturowe. Oznacza to, że spożycie zimnego napoju, bez użycia plomby, mogłoby spowodować ogromny ból. Zastosowanie plomby redukuje możliwość wystąpienia takiego zjawiska; plomba dodatkowo zapobiega dalszemu powiększaniu się ubytków. Za użyciem plomby stoją również względy kosmetyczne – plomba pozwala utrzymać ząb w naturalnym wyglądzie, bez widocznych ubytków.Jakie są rodzaje plomb?
Plomby, podobnie jak inne rodzaje wypełnień, wykonuje się z różnych materiałów. Wynika to z potrzeby zróżnicowania cen, a także z potrzeby dopasowania konkretnej plomby do wymagań poszczególnych pacjentów. Coraz częściej spotykane są plomby kompozytowe, na które pacjenci często decydują się ze względu na ich estetykę. Plomby kompozytowe wizualnie są bardzo zbliżone do naturalnego zęba – mają podobny kolor – przez co są trudne do odróżnienia po założeniu. Stanowi to sporą zaletę względem plomby amalgamatowej, które mają szary kolor o ciemnym odcieniu. Plomby amalgamatowe bez wątpienia pod względem estetycznym odstają od kompozytowych. Plomba amalgamatowa ma jednak kilka zalet – jest stosunkowo trwała; dodatkowo plomba tego rodzaju charakteryzuje się niską ceną. Mimo sporego minusu plomby amalgamatowej w postaci koloru, wynikającego z użytego materiału (stop metali i rtęci), są to plomby często używane. Plomba porcelanowa to zdecydowanie rzadziej spotykany typ plomby. Stosuje się ją głównie wtedy, kiedy pacjent boryka się z dużym ubytkiem w zębie. Porcelana, zarówno w przypadku plomby, jak i innych wypełnień, charakteryzuje się bardzo wysokim poziomem estetyki (bardzo zbliżona do koloru naturalnego zęba), a także zadowalającą trwałością.Trwałość plomb
Plomby docelowo służą przez kilka, kilkanaście lat. Materiał, z którego jest wykonana plomba, z reguły nie ulega samoistnemu uszkodzeniu. Plomby mogą ulec wypadnięciu na wskutek żucia, gryzienia, nawrotu próchnicy. Każda plomba musi być możliwie szybko zrekonstruowana, aby do zęba nie dostały się szkodliwe bakterie.Jak dobiera się rodzaj plomby
Wybór materiału zależy od lokalizacji ubytku i wielkości obciążenia, jakie ząb przenosi podczas żucia. Plomby kompozytowe są uniwersalne i estetyczne, dlatego dominują w zębach przednich i bocznych. Przy większych ubytkach w zębach trzonowych dentysta może zaproponować wypełnienie inlay lub onlay jako trwalszą alternatywę.
Jak długo służy plomba
Przeciętna plomba kompozytowa służy od kilku do kilkunastu lat, w zależności od lokalizacji, obciążenia i higieny. Regularne kontrole pozwalają wykryć ewentualne mikropęknięcia lub próchnicę wtórną, zanim zaczną boleć.
Jak wygląda proces zakładania plomby krok po kroku
Dentysta najpierw usuwa zmienioną próchnicowo tkankę, następnie oczyszcza i osusza ubytek, po czym warstwowo nakłada materiał kompozytowy, utwardzając każdą warstwę lampą polimeryzacyjną. Na koniec plomba jest szlifowana i polerowana, by dokładnie odtworzyć naturalny kształt zęba i nie przeszkadzać w zgryzie.
Czy kolor plomby można dobrać do zęba
Tak, plomby kompozytowe są dostępne w wielu odcieniach, dzięki czemu dentysta dobiera kolor tak, by wypełnienie było praktycznie niewidoczne — dotyczy to zarówno zębów przednich, jak i bocznych.
Plomby tymczasowe a stałe
Plomba tymczasowa zakładana jest na krótki okres, np. między wizytami leczenia kanałowego lub do czasu ustąpienia stanu zapalnego, i nie jest przeznaczona do długotrwałego użytkowania. Plomba stała, założona po zakończeniu leczenia, ma służyć przez wiele lat przy odpowiedniej pielęgnacji.
Mylenie tych dwóch rodzajów bywa problemem — jeśli dentysta poinformował o plombie tymczasowej, nie warto zwlekać z powrotną wizytą, ponieważ taka plomba nie jest tak szczelna jak stała.
Czy plomba może wypaść
Zdarza się to rzadko przy prawidłowo założonej plombie, częściej przy próchnicy wtórnej rozwijającej się pod jej brzegiem. Jeśli plomba wypadnie, warto jak najszybciej umówić się do dentysty — odsłonięty ząb jest bardziej podatny na dalsze uszkodzenia.
Wybór odpowiedniego rodzaju plomby powinien zawsze wynikać z indywidualnej oceny ubytku przez dentystę, nie z samodzielnej decyzji pacjenta.
Współczesne materiały do wypełnień pozwalają uzyskać efekt estetyczny nieodróżnialny od naturalnego zęba.
